Báo cáo tình hình: Myanmar

Myanmar là một nước Đông Nam Á có đường biên giới với Trung Quốc, hiện tại có tỷ lệ nhiễm bệnh Covid-19 thấp nhất thế giới, ca nhiễm đầu tiên được phát hiện vào cuối tháng 3. Cách đây 1 tháng chúng tôi cho rằng những nước như Myanmar sẽ bị tấn công bởi làn sóng thứ nhất. Bộ Y tế không có hành động phản ứng nào đối với đại dịch, các quan chức cũng đưa ra nhiều tuyên bố gây tranh cãi và bị chỉ trích trên các phương tiện truyền thông xã hội vì sự chậm trể ban đầu của họ. Trước khi thực hiện báo cáo này, chúng tôi cho rằng số liệu cực kỳ thấp này là do xét nghiệm quá ít và che đậy của chính quyền. Tuy nhiên có bằng chứng cho thấy rằng Myanmar chỉ có những ca nhiễm đầu tiên vào tháng 3 và việc Myanmar có những trại tập trung khiến chúng tôi lạc quan rằng quy mô dịch bệnh tại Myanmar là thấp.

Khi viết bài này, Myanmar có 150 ca nhiễm ở 6 tỉnh. Từ ngày 23 đến 29 tháng 3 phát hiện 11 ca nhiễm có lịch sử đi lại ở Hoa Kỳ, Châu Âu, Vương Quốc Anh, Thái Lan và Singapore. Các ca nhiễm trải dài trong khu vực địa lý rộng lớn và năng lực xét nghiệm thấp gây ra sự tranh cãi về việc có thể dịch bệnh lớn hơn nhiều so với thực tế. Hiện tại có hơn 3000 người đang được điều tra, xét nghiệm đã xác định tỷ lệ nhiễm 51:1. Điều này có thể chỉ ra rằng tình hình đang được kiểm soát.

Đã có nhiều nghiên cứu về vấn này. Tôi đã nghi ngờ cho đến khi tôi đọc những gì ban biên tập đưa ra. Việt Nam đặc biệt minh bạch và nhanh chóng phong tỏa (và chính xác), đóng của biên giới, xét nghiệm, truy xuất tiếp xúc của tất cả các ca nhiễm ….
Bằng chứng về số lượng: tỷ lệ xét nghiệm/ ca xác nhận cao nhất thế giới. Cao hơn 7 lần ngay với cả Đài Loan. https://twitter.com/Comparativist/status/1254283183782154240 …

Việt Nam: Xét nghiệm/ ca dương tính.

Mối quan tâm lớn nhất của cộng đồng Myanmar đối với dịch bệnh COVID-19 là hàng trăm ngày công nhân trở về từ Thái Lan do bị nghỉ việc vì phong tỏa và sự xuống dốc của ngành du lịch, hoặc là về ăn tết Miến Điện đã gây hoang mang trong xã hội. Đặc biệt là đầu tháng 2 khi nhóm du học sinh người Vũ Hán được chính phủ đưa đi cách ly tại bệnh viện Kandaw ở Mandalay 14 ngày. Sau sự kiện này thì không có nhiều sự phòng ngừa, chuẩn bị gì về nhân lực, kỹ thuật, các biện pháp can thiệp và kiểm soát. Nhiều câu chuyện xuất hiện gây hoang mang cho người dân Myanmar cho đến khi hai ca nhiễm đầu tiên được phát hiện. Myanmar đã có rất nhiều thời gian chuẩn bị để đối phó dịch bệnh nhưng họ đã không chuẩn bị đủ. 

Hệ thống y tế ở Myanmar

Hệ thống y tế Myanmar được lãnh đạo bởi Bộ Y tế với sự hợp tác của tổ chức quốc tế. Ở Myanmar có nhiều nơi thiếu sự chuẩn bị cho đối phó dịch bệnh. Họ có 2 bệnh viện được sử dụng trong trường hợp có dịch là bệnh viện Waibagi ở Yangon và bệnh viện Kandaw Nadi ở Mandalay. Chúng đã không được sử dụng trong vòng 1 năm sau khi bùng phát dịch SARS. Ở Myanmar, bệnh viện được chia làm 4 loại: bệnh viên đa khoa (tối đa 2000 giường bệnh), các bệnh viện chuyên khoa hoặc các trường đào tạo y (100-1200 giường bệnh), bệnh viện miền/ bang và bệnh viện huyện (200-500 giường bệnh), trạm xá (25-100 giường bệnh). Ở vùng sâu vùng xa, các trung tâm y tế và trạm xá không có bác sỉ. Chúng được vận hành bởi các hỗ trợ y tế cộng đồng nên dịch vụ y tế vùng nông thôn rất hạn chế.

Hình hình dịch bệnh COVID-19 hiện tại ở Myanmar

Số liệu chính thức thì đến 23 tháng 3 năm 2020 không có ca nhiễm nào. Như đã lưu ý ban đầu các chuyên gia và xã hội dân sự đều nghi ngờ về số liệu chính thức. Ở bang Kachin có nhiều người Trung Quốc ra vào hợp pháp và bất hợp pháp nhưng chính phủ đã không có kế hoạch giám sát hoặc đóng cửa biên giới. Tuy nhiên chỉ có số lượng nhỏ các ca nhiễm ở tỉnh Vân Nam Trung Quốc nơi có đường biên giới sát Myanmar và có giao thương đi lại lớn nhất ở Tây Song Bản Nạp chỉ ghi nhận 15 ca nhiễm.

Mọi người tin rằng do thiếu năng lực xét nghiệm ở Myanmar nên dẫn đến số liệu thâp, nhưng Tiến sĩ Frank Smithuis, một nhà dịch tể học và phó giáo sư đại học Oxford làm việc hơn 20 năm tại Myanmar đã nói rằng tỷ lệ dương tính có thể cao hơn báo cáo nhưng không thể rất lớn vì số lượng người nhập viện bình thường mặc dù thực tế là dịch có thể làm tăng tỷ lệ nhập viện do xác triệu chứng nghiêm trọng của COVID-19.

Hai ca xác nhận COVID-19 vào ngày 23/3/2020 nhập cảnh từ Hoa Kỳ và Vương Quốc Anh. Kết quả xét nghiệm được thông báo vào giữa đêm nhưng ngay sau thông báo, người dân hoảng loạn đi siêu thị mua hàng tích trữ ở Yanon và Mandalay, hai thành phố chính tại Myanmar. Việc chen chúc nhau mua hàng là một rủi ro lớn cho việc lây nhiễm mà người dân không nhận thức được khi cố mua thực phẩm khô để tích trữ.

Số liệu xác nhận ca nhiễm COVID-19 hàng ngày

Đến 10h sáng giờ Myanmar ngày 22 tháng 4 năm 2020, Myanmar có 121 ca nhiễm với 5 người tử vong và 9 ca phục hồi. Ca nhiễm ít hơn 10 trước ngày 11 tháng 3 năm 2020. Lên đến 10 vào ngày 12 tháng 4 năm 2020 và sau đó là 21 vào ngày 13.04.2020 dẫn đến tình trạng hoảng loạn trong cộng đồng. Tham vấn Bang Daw Aung San Suu Kyi đã cảnh báo mọi người là các ca nhiễm có thể sẽ nhảy vọt vào cuối tháng 4 và đừng hoảng loạn khi các con số tăng lên. Hiện tại tất cả các ca nhiễm đều được phát hiện tại Yangon, nhưng mối lo ngaị nhất là ổ dịch bùng phát ở các vùng nông thôn nơi có dịch vụ y tế bị hạn chế.

Xét nghiệm COVID-19

Chính phủ Myanmar đã tuyên bố trích 300 triệu MMK (206.000 đô la Mỹ) để mua thiết bị vật tư y tế, phòng thí nghiệm và thiết bị bảo vệ. Chi phí này là nhỏ so với ngân sách Thái Lan là 1 triệu baht (tương đương với 34 triệu USD) cho xét nghiệm COVID-19 và 6.2 triệu baht (190 triệu USD) cho mua vật tư y tế. Myanmar sẽ cần phụ thuộc vào tài trợ của thế giới để đối phó với dịch bệnh COVID-19. Chúng tôi thấy Trung QuốcHàn Quốc đã tài trợ dụng dụ xét nghiệm và bảo hộ PPE.

Myanmar đã không có phòng thí nghiệm để xét nghiệm PCR cho đến ngày 20 tháng 2. Tất cả các mẫu được lấy và gửi qua Thái Lan để xét nghiệm. Sau khi nhận các thiết bị xét nghiệm từ Viện nghiên cứu khoa học vũ trang Thái Lan (AFRIMS) thông qua WHO và Viện truyền nhiễm quốc gia Nhật Bản (NIID). Trung tâm y tế toàn cầu (NCGM), Đại học Juntendo thông qua Đại sứ quán Nhật Bản và JICA, Myanmar chuẩn bị chạy thử nghiệm phòng thí nghiệm độc lập cho COVID-19 vào ngày 20.02.2020.

Theo phát ngôn viên của chính phủ Tiến sĩ Thar Tun Kyaw là người được chỉ định vào ngày 30 tháng 3 năm 2020 để đối phó dịch bệnh COVID-19, phòng thí nghiệm y tế quốc gia (NHL) có thể kiểm tra 300 xét nghiệm/ngày. Trước khi nhóm chuyên gia y tế Trung Quốc đến Myanmar, khả năng kiểm tra là khoảng 60 đến 70 mẫu mỗi ngày. Vào ngày 8 tháng 4 năm 2020, một đội Trung Quốc đã đến và họ hợp tác với phòng thí nghiệm y tế quốc gia và giúp NHL kiểm tra 200 mẫu mỗi ngày. Số lượng các trường hợp được xác nhận đã tăng lên cùng với năng lực xét nghiệm. Hiện tại, khả năng kiểm tra của NHL là khoảng 300-500 xét nghiệm mỗi ngày và số trường hợp được xác nhận nhiễm bệnh là khoảng 10-20 ca mỗi ngày. Hiện tại, Myanmar đã thử nghiệm 7.718 mẫu các trường hợp nghi ngờ và 150 trường hợp được xác nhận, nghĩa là 1,9% tổng số mẫu được phát hiện là dương tính.

Vì cả nước chỉ có một phòng thí nghiệm để xét nghiệm COVID-19, tất cả các bệnh viện gần hoặc xa đều phải gửi mẫu đến Yangon để thử nghiệm. Phòng thí nghiệm y tế quốc gia đã có những thách thức cả về nhân lực và bộ dụng cụ xét nghiệm. Phòng thí nghiệm y tế quốc gia có hơn 200 nhân viên nhưng chỉ có bảy nhà vi trùng học để thực hiện xét nghiệm COVID-19. Việc chuẩn bị và nguồn lực hạn chế của NHL là không đủ để trang trải cho cả nước nếu sự bùng phát lớn hơn nhiều so với con số hiện tại. Ngay cả việc gửi các mẫu đã trở thành một thách thức đối với các bệnh viện NHL.

Hiện tại, chính phủ Myanmar đang cố gắng cải thiện năng lực xét nghiệm. Phó Giám đốc NHL, Tiến sĩ Ohnmar Swe Tin cho biết họ đang lên kế hoạch mở một trung tâm xét nghiệm khác ở Mandalay, nằm ở thượng nguồn Myanmar, để thực hiện các xét nghiệm COVID-19 từ phía bắc Myanmar nhằm giảm gánh nặng cho NHL. Phòng thí nghiệm này cũng sẽ giúp việc gửi mẫu ở miền bắc nước này dễ dàng hơn. Một công ty dược phẩm ở Myanmar đã tặng máy thử nghiệm có thể xử lý 1300 mẫu mỗi ngày. Khả năng kiểm tra sẽ được tăng lên đáng kể khi bắt đầu thực hiện được, nhưng vẫn sẽ thấp theo tiêu chuẩn quốc tế.

Quốc giaXét nghiệm/1 triệu dânQuốc giaXét nghiệm/ 1 triệu dân
Myanmar96Thái Lan2,043
Indonesia184Việt Nam2,119
Lào201Malaysia3,402
Campuchia345Singapore16,203
Philippines625Brunei27,770
Xét nghiệm trên 1 triệu dân ở các Quốc gia Châu Á.
Nguồn – Worldometer

Kế hoạch cho các ca xác nhận

Các bệnh nhân được xác nhận được chuyển đến Bệnh viện Kandaw Nadi nếu họ ở Mandalay và Bệnh viện Waibargi và Bệnh viện Phụ nữ Nam Okkalapa và Bệnh viện nhi đồng nếu họ ở Yangon để tiếp tục quản lý. Các trường hợp được xác nhận từ các tiểu bang và khu vực khác được chuyển đến các bệnh viện tiểu bang hoặc khu vực tương ứng của họ. Sau đó, chính phủ đặt các lệnh phong tỏa cho nhà của bệnh nhân, và đôi khi phong tỏa toàn bộ đường phố nơi nghi ngờ có ổ dịch. Do công suất bệnh viện của Bệnh viện Kandaw Nadi và Waibargi thấp, MoHS đã lên kế hoạch mở một bệnh viện riêng cho các trường hợp COVID-19. Nơi được chọn là Viện Dịch vụ Dân sự Trung ương (Hpaung Gyi) ở thị trấn Hlegu, vùng Yangon.

Viện Dịch vụ Dân sự Trung ương Hpaung Gyi đã đổi thành Trung tâm Y tế Hpaung Gyi theo hướng dẫn của WHO. Khi bắt đầu hoạt động, trung tâm sẽ có 240 giường, 240 giường HDU, 20 giường ICU. Bước đầu tiên, bệnh viện sẽ được điều hành bởi khoảng 200 nhân viên, với 20%  là quân đội, 20% là các ngành tư nhân và 60% là MoHS. Bước thứ hai, trung tâm y tế sẽ mở rộng lên 480 giường, 480 giường HDU và 40 giường ICU, sau đó có thể mở rộng tới 2000 giường. Hiện tại, sức chứa của Bệnh viện Waibargi đã hết vì vậy bệnh nhân COVID-19 từ Yangon được chuyển đến Bệnh viện Phụ nữ Nam Okkalapa và Bệnh viện Nhi đồng. Nếu bệnh viện Waibargyi quá tải, một số bệnh nhân COVID-19 sẽ được chuyển đến Trung tâm y tế Hpaung Gyi. Giáo sư Zaw Lynn Aung từ Đại học Y khoa 1, Yangon sẽ lãnh đạo nhóm quản lý bệnh viện ở Hpaung Gyi.

Các can thiệp

Myanmar đang phụ thuộc nặng nề trong việc truy xuất tiếp xúc. Một sự kiện tôn giáo ở Insein Tsp đã được tổ chức mặc dù lệnh cấm tụ tập công cộng đã được ban bố làm lây lan hơn 50 ca nhiễm COVID-19. Cơ quan sức khỏe cộng đồng đã cố gắng truy xuất những tiếp xúc gần và phát hiện các ca đang trong tiến trình nhiễm bệnh. Chính quyền Yangon đã buộc tội bốn người bao gồm một mục sư để cảnh cáo công chúng không được tiếp tục tụ họp tôn giáo và tổ chức xã hội bất hợp pháp. Cho đến này hầu hết các ca nhiễm mới được phát hiện từ ca có tiếp xúc gần với ca đã xác nhận. Myanmar cũng ra mắt một website để công chúng có thể tự báo cáo bản thân nếu họ có tiếp xúc gần với những ca đã xác nhận hoặc ca nghi ngờ.

Chính phủ đã cấm tất cả các sự kiện công cộng từ 13.03 đến cuối tháng 4 nhằm giảm thiểu sự lây lan dịch bệnh COVID-19. Myanmar đã thực hiện tất cả những can thiệp mà họ có thể để bảo vệ các ca nhập cảnh không lây nhiễm cho người địa phương. Cho đến nay có 21 ca đã được xác nhận và 129 ca lây nhiễm trong cộng đồng. Ngay khi hai ca đầu tiên được phát hiện, chính phủ Myanmar bắt đầu các phong tỏa cục bộ và từng phần.  

Vào thời điểm đó, hầu hết các trường đại học ở Myanmar đang tổ chức kỳ thi. Các đoàn thể sinh viên đã yêu cầu hoãn lại và được chính phủ chấp nhận. Đồng thời, một số thành phố lớn ở Myanmar, như Yangon và Mandalay đã không cho phép ngồi lại ăn trong nhà hàng, quán cà phê và quán bia mà chỉ được phép đặt hàng mang đi. Mọi người được khuyến khích ở nhà, rửa tay, giãn cách xã hội và đeo khẩu trang. Để hạn chế mua hàng hoảng loạn, chính phủ cam kết giữ cho các cửa hàng thực phẩm, nhà thuốc và chợ truyền thống mở cửa. Hệ thống xe buýt đường cao tốc đã giảm số lượng hành khách xuống còn một nửa, nhưng không bị đóng cửa vào thời điểm đó.

Vào ngày 07.04.2020 mức độ của tình trạng phong tỏa được thắt chặt hơn. Xe buýt trên đường cao tốc đã bị cấm, tất cả các nhà trọ, khách sạn, nhà nghỉ, nhà khách, công ty xây dựng và cửa hàng quần áo buộc phải đóng cửa trong khi các cửa hàng thiết yếu như nhà thuốc, phòng khám, bệnh viện, nhà máy thuốc, trạm xăng, sản xuất thực phẩm, nhà hàng, xí nghiệp cung cấp điện (ESE) vẫn mở. Nếu đóng cửa, các cửa hàng này sẽ bị trừng phạt theo pháp luật. Ô tô cho hộ gia đình không đươc phép sử dụng hơn 5 người. Như đã thấy ở những nơi khác, chính phủ đã không sử dụng cụm từ phong tỏa, đã xảy ra trong Lễ hội Thingyan (như Songkran ở Thái Lan) trong kỳ nghỉ lễ dài của Myanmar. Hiệu ứng ròng là các cửa hàng đã đóng cửa, mặc dù không phải vì phong tỏa. Tất cả các sự kiện lễ hội và lễ kỷ niệm đã bị cấm để ngăn chặn sự bùng phát.

Mandalay phong tỏa! từ bây giờ sẽ không còn sự hối hả và nhộn nhịp thường thấy của thủ đô Myanmar: ảnh: Eleven Media

Sau lễ hội ThingYan, chính phủ tăng thời gian và mức độ của phong tỏa. Thay vì thực hiện phong tỏa toàn diện. Vào ngày 20.04.2020 chính quyền vùng Mandalay đã công bố lệnh kéo dài phong tỏa, số người được phép ngồi trên 1 xe giảm xuống 4 người, kèm theo đó là lệnh không được ra ngoài từ 9h tối đến 4h sáng hôm sau mà Thị trưởng đã nói rằng đây không phải là giờ giới nghiêm mà là một mệnh lệnh, chỉ cho phép 1 người trong gia đình đi mua thức ăn và thuốc men. Chính phủ đồng thời lệnh bắt buộc đeo khẩu trang khi đi ra ngoài. Ở vùng Yangon kế hoạch tăng cường phong tỏa đã được tuyên bố đối với 7 thị trấn như là Nam Okkalapa, Pa Bae Tan, Bahan, Ma Yan Gone, Shwe Pyi Tar và Hlaing Tar Yar để giảm tỷ lệ lây nhiễm. Nếu họ muốn ra ngoài với hơn 1 người, họ cần phải có giấy phép từ phường.

Hiện tại hầu hết các thị trấn ở Myanmar tuân thủ theo quy định của  chính quyền vùng Mandalay.

Đọc: Các biện pháp thay thế phong tỏa toàn diện

Cách ly kiểm dịch

Cách ly là một trong những biện pháp quan trọng nhất trong việc giảm thiểu sự lây lan của COVID-19. Myanmar đã bắt đầu bằng việc cách ly những khách đến từ 8 nước sau đó áp dụng cho tất cả khách quốc tế và cuối cùng là đóng cửa sân bay. Đầu tháng 3 có một lượng lớn công nhân nhập cảnh về nước từ các nước láng giềng như Thái Lan dẫn đến việc mất kiểm soát. MoHS đã bình luận rằng tình hình hiện tại có thể dẫn đến nguy cơ cao cho việc bùng phát dịch, vì vậy việc tạo ra bản đồ điểm đến đối với những người về nước và trung tâm y tế địa phương được lệnh cách ly họ. Trong khó khăn của cơ sở vật chất cho cách ly, hầu hết được khuyến khích cách ly tại nhà vì cơ quan y tế địa phương không thể cách ly tập trung do số người quá đông.

Đáp lại, MoHS đã làm việc với các cộng đồng để phát triển kiểm dịch cơ sở tại cộng đồng ở mọi thị trấn và thậm chí ở hầu hết các làng. Mặc dù chính phủ không cung cấp hướng dẫn cho cấp quản trị làng, lãnh đạo làng và người dân của họ làm các trung tâm kiểm dịch để cách ly tất cả người về quê tại làng của họ trong vòng 14 ngày. MoHS hợp tác với chính quyền khu vực, CSO, các tổ chức tôn giáo và các nhóm cộng đồng cũng đã mở các trung tâm kiểm dịch để đáp ứng số lượng lớn hơn. Giám đốc chính quyền khu vực Yangon cho biết, khoảng 3.000 trung tâm kiểm dịch đã sẵn sàng hoạt động có thể nhận ít nhất 20.000 người. Ở Mandalay, ít nhất một ngàn trung tâm kiểm dịch đã được chuẩn bị.

Sau một vài ca xuất viện đã không có triệu chứng trong vòng 14 ngày, MoHS đã kéo dài thời gian cách ly lên đến 21 ngày ở các cơ sở kiểm dịch và thêm 7 ngày cách ly tại nhà. Bởi vì Myanmar có công suất điều trị và xét nghiệm bệnh nhân thấp nên việc phòng ngừa bằng một số can thiệp nhất định đặc biệt là cách ly kiểm dịch có thể giảm thiểu được sự bùng phát và phát hiện các ca nhiễm ngay khi họ ở trung tâm kiểm dịch.

Hiện tại Myanmar đã có 198 bệnh viện cách ly và 43.538 người đang ở trong các cơ sở cách ly.

Các can thiệp khác của chính phủ     

Myanmar là một trong những quốc gia nghèo nhất và phụ thuộc vào sự tài trợ quốc tế trong một số lĩnh vực. Khi COVID-19 tấn công đất nước, chính phủ khá khó khăn trong việc quản lý và kiềm chế nó. Tuy nhiên, Myanmar đã cố gắng nhiều cách khác nhau để làm chậm việc lây nhiễm, giúp đỡ những người dễ bị tổn thương nhất, giảm bớt sự hoảng loạn của công chúng và nâng cao đạo đức của chính nhân viên của họ. Một số can thiệp chính phủ đã thực hiện và vẫn đang thực hiện và tác động như sau:

  • Gạo 8 Pyay (tương đương 23 lb), dầu 50 Kyattar (tương đương 0,815 kg), Pea 1 Peittha (tương đương 1,63 kg), Hành tây 1 Peittha (tương đương 1,63 kg) được trao cho người nghèo không có thu nhập thường xuyên hỗ trợ  Thời kỳ Thingyan dài cùng với việc phong tỏa.
  • Miễn phí tiền điện lên tời 150 đơn vị cho hộ gia đình, tổ chức tôn giáo và các tổ chức phi chính phủ địa phương (không bao gồm UN. Đại sứ quán và các tổ chức phi chính phủ quốc tế INGO)
  • Hợp tác với Liên đoàn các Phòng Thương mại và Công nghiệp Myanmar (UMFCCI), khoản vay lãi suất thấp, 1% mỗi năm, đã được trao cho những người bị ảnh hưởng bởi COVID-19.
  • Vào ngày 22 tháng 3, Myanmar đã tăng thêm 14 ngày cách ly bắt buộc đối với người hồi hương có lịch sử đi lại ở Hoa Kỳ, Thụy Sĩ, Anh, Hà Lan, Áo, Bỉ, Na Uy, Thụy Điển và Đan Mạch trong vòng 14 ngày qua.
  • Điều này đã được mở rộng cho tất cả những người có lịch sử du lịch quốc tế vào ngày 24 tháng 3 và khách du lịch cần chứng nhận tuyên bố họ không nhiễm COVID-19 được cấp 72 giờ trước khi đến.
  • Vào ngày 29.03.2020 ngưng tất cả thị thực nhằm ngăn cản khách quốc tế đến Myanmar.
  • Myanmar cũng cấm tất cả nhưng chuyến bay thương mại đến ngày 13 tháng 04, sau đó kéo dài đến cuối tháng 4. Sơ tán y tế, hàng hóa, chuyến bay đặc biệt và cứu trợ không bị ảnh hưởng nhưng cần phải được sự chấp thuận trước của Cục Hàng không dân dụng.
  • Chính phủ cũng tạm thời giảm 50% lực lượng lao động của họ, ngoại trừ nhân viên y tế.
  • Chính phủ không cho phép nhân viên trở về nhà sau kỳ nghỉ Thingyan để tránh lây nhiễm bệnh từ địa phương khác. Một số đã quay lại làm việc ở quê họ dựa vào lệnh kiểm dịch cơ sở tại cộng đồng 21 ngày và 1 tuần cách ly tại nhà.
  • Chính phủ đã yêu cầu telecoms giảm giá để giúp cho người dân làm việc ở nhà và giải trí rẻ hơn và dễ hơn
  • Các cố vấn bang đã gọi hội nghị video với nhân viên y tế và cộng đồng để nắm được các khó khăn, thách thức của họ nhằm nâng cao lòng dũng cảm và đạo đức, cũng như biết được tình trạng từ các quan điểm khác nhau.

Có nhiều chiến lược hiện tại thực hành bởi chính phủ Myanmar. Với sự tham gia của nhiều bên, thách thức liên quan đến điểm cách ly được giải quyết. Thậm chí chính phủ Myanmar thực hiện một nguyên tắc và quy định nghiêm khắc, họ hầu như chiến thắng được tâm trí của dân chúng bằng cách sử dụng từ “yêu cầu”. Họ tránh sử dụng từ “phong tỏa” nhưng trong thực tế họ thực hiện phong tỏa toàn diện. Cộng đồng Myanmar khởi xướng phong trào vỗ tay cho nhân viên y tế tuyến đầu để cỗ vũ và ca ngợi công việc tốt đẹp mà họ làm, thể hiện trong bài đăng Twitter ngày 16.04.2020.          

Công dân ở #Yangon vỗ tay cho tuyến đầu nhân viên y tế chống lại  #COVIDー19. #Myanmar

Như đã thấy ở Việt Nam, công dân đã đóng góp cho chính phủ để chiến đấu lại COVID-19. Chính phủ đặc biệt là các cố vấn bang đánh giá cao sự tham gia của mọi người vì vậy mọi người tuân thủ theo các hướng dẫn khuyến nghị như là giãn cách xã hội, rửa tay, sử dụng khẩu trang và ở nhà có thể giảm đáng kể sự lây lan của COVID-19.

Kinh tế và an ninh lương thực

 COVID-19 tạo ra một cuộc đua giữa nền kinh tế quốc gia và giảm thiểu sự lây lan. Nếu chính phủ chỉ nhìn vào nền kinh tế và cố gắng duy trì nó, sự lây lan trở nên nhanh hơn. Nếu họ cố gắng phát hiện COVID-19 với phong tỏa cục bộ hoặc toàn diện, đóng cửa sân bay, trường học, nhà máy và nơi làm việc, nền kinh tế sẽ tụt dốc. Ở Myanmar, sự tăng trưởng của nền kinh tế bị đình trệ và dường như xuống dốc ngay cả trước khi COVID tấn công. Hiện tại, Myanmar có quá nhiều vấn đề do dịch COVID-19. Hai vấn đề nổi bật nhất là công nhân nhà máy và xuất khẩu dưa hấu. Hầu hết các nhà máy thiếu nguyên liệu thô và đơn đặt hàng từ các khách hàng thông thường của họ do đại dịch, buộc một số nhà máy phải đóng cửa và thậm chí còn phải khó khăn hơn khi phải chi trả tiền lương hàng ngày cho công nhân và một số hiện đang thất nghiệp.

Ở bang Kachin, vùng cực bắc của Myanmar, thu nhập của người dân phụ thuộc chủ yếu vào buôn bán với Trung Quốc. Hầu hết các loại trái cây, sản phẩm và nguyên liệu thô được xuất khẩu sang Trung Quốc. COVID-19 tấn công Myanmar trong mùa trồng dưa hấu, nhưng lượng lớn dưa hấu được trồng dọc biên giới Trung Quốc-Myanmar đã bị bỏ lại trên các cánh đồng vì biên giới Trung Quốc đóng cửa và nhu cầu xuất khẩu ít. Điều này đang có tác động rất lớn đến nền kinh tế của người dân trong khu vực.

Hiện tại, không có vấn đề an ninh lương thực rõ ràng và chính phủ có thể có khả năng quản lý vấn đề đó đến một điểm nhất định. Có một rủi ro cho người nghèo, người lao động với tiền lương hàng ngày nhưng chính phủ đã cung cấp tiền sinh hoạt cơ bản khá tốt, việc phong tỏa phải cung cấp tiếp thêm hai tuần nữa. Điều này có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng lớn hơn nếu vấn đề chuỗi cung ứng trong nước cung cấp thực phẩm không được giải quyết sớm. Hơn nữa nếu cuộc khủng hoảng COVID-19 tiếp diễn vô thời hạn, chính phủ sẽ khó khăn trong kế hoạch trồng lúa, hoa quả và các loại rau khác trong mùa mưa. Trong kịch bản đó, người dân ở Myanmar chắc chắn sẽ gặp vấn đề an ninh lương thực trong những tháng tới. Tuy nhiên, hiện tại, các chợ truyền thống đã mở cửa, cửa hàng bán lẻ và các nhà hàng chấp nhận bán mang đi. Trong khi hiện tại tình hình có vẻ dễ kiểm soát hơn, một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực đáng sợ có thể đang chờ đợi phía sau hậu trường.

Đối mặt thách thức ở Myanmar

Có rất nhiều thách thức đang chờ đợi trước mắt đối với Chính phủ Myanmar giải quyết.

Một vài trong số đó là công nhân nhập cảnh ra vào nước, xung đột và khủng hoảng tị nạn ở bang Rakhine và vấn đề đối mặt của nhân viên y tế tuyến đầu. Hiện tại có hơn 15.000 công nhân nhập cảnh từ Trung Quốc đang đợi ở biên giới phía Trung Quốc để về quê. Chính quyền Bang Kachin đang đối mặt với vấn đề này và họ bận rộn với việc lên kế hoạch cho công nhân nhập cư cách ly 21 ngày. Đây là vấn đề ngoài tầm kiểm soát vì trước đó họ đã không tính toán đến việc này. Cũng có những lo ngại rằng sự gần gũi Kachin với Trung Quốc và giao thông xuyên biên giới không được kiểm soát, có thể có một sự bùng phát dịch trong cộng đồng không bị phát hiện từ Làn sóng thứ nhất cuối cùng có thể đến phần còn lại của đất nước.

23.000 công nhân nhập cư khác vào Myanmar từ Thái Lan đã vượt qua biên giới nhưng nước này vẫn chưa chuẩn bị đủ để giúp đỡ họ. Mặc dù không có trường hợp nào xuất khẩu của Myanmar sang các nước khác và hầu hết trong số họ đã trải qua 14 ngày cách ly ở Myanmar, nhiều công nhân sẽ cố gắng nhập cảnh lại. Sau lễ hội Thingyan, ở nhà lâu và cách ly, nhiều người sẽ cố gắng đi nước ngoài lại để đi làm. Thái Lan cho biết họ sẽ cách ly những người lao động nhập cư từ Myanmar trở về trong 14 ngày. Thái Lan và Myanmar nên hợp tác để chứng nhận lao động nhập cư không nhiễm COVID đã qua kiểm dịch.

Mới đây, phương tiện của WHO mang mẫu xét nghiệm COVID-19 đã bị bắn và tấn công tại Minbya Tsp, bang Rakhine. Sự kiện này khiến công chúng lo ngại về cuộc xung đột Rakhine và COVID-19. Rakhine là nơi Quân đội Arakan và quân đội Myanmar đã đụng độ. Internet đã ngừng hoạt động ở những nơi như Ponnagyun, Mrauk-U, Kyauktaw và Minbya. Với thông tin không vào hoặc ra, người dân địa phương không có thông tin cập nhật về COVID-19 và không ai ngoài được Rakhine biết tình hình COVID-19 ở đó. Hơn 130.000 người sống trong các trại Người di cư nội bộ (IDP) lo sợ rằng dịch bệnh sẽ đến các trại tị nạn đó. Bên cạnh những lo ngại về tình trạng dịch bệnh COVID-19 là những xung đột diễn ra, khiến cộng đồng địa phương phải chịu đựng những điều không thể tưởng tượng được.

Ngoài ra còn có sự thiếu bác sĩ ở Myanmar, một thách thức trước ngày COVID-19. Hiện tại, một số bác sĩ y khoa bị nhiễm bệnh, và một số được đưa vào trung tâm kiểm dịch bao gồm các nhân viên y tế khác như y tá. Điều này làm cho số lượng y bác sĩ ít hơn. Hệ thống y tế Myanmar đã bị áp lực bởi gánh nặng bệnh tật gấp đôi cả bệnh truyền nhiễm và không truyền nhiễm. Nhiều y bác sĩ y Myanmar đã bị kiệt sức do thời gian làm việc quá dài (36-48 giờ việc liên tục), áp lực công việc và quá nhiều bệnh nhân trên mỗi bác sĩ. Ở một số nơi, chỉ có một bác sĩ duy nhất cho dân số 100.000 người.

Các chính sách khuyến nghị

Xu hướng hiện thời của Myanmar là đúng đắn. Chúng tôi nghĩ các chính sách khuyến nghị này có thể giúp cho nước này hơn nữa, trên quỹ đạo hiện tại của họ:

  • Bệnh viện nên phân loại. Ví dụ Mức độ 1, Mức độ 2, Bệnh viện chuyên khoa COVID-19. Từ đó xây dựng một hệ thống giới thiệu và hướng dẫn riêng.
  • Vì Myanmar có năng lực y tế yếu hơn trong việc quản lý và điều trị COVID-19. Họ nên tiếp tục mở rộng các trung tâm cách ly kiểm dịch như một rào chắn đầu tiên chống lại COVID-19. Các hướng dẫn, các nguyên tắc, quy định và giám sát chặt chẽ nên được thiết lập hợp tác với chính quyền địa phương.
  • Myanmar cần một kết hoạch tài chính dài hạn bền vững để chiến đầu với COVID-19 mà không phụ thuộc vào tài trợ.
  • MoHS nên hợp tác với GP bằng cách yêu cầu họ tình nguyện cho tuyến đầu COVID-19 trong khi đảm bảo họ được huấn luyện cần thiết.
  • Chính phủ nên chuẩn bị vấn đề an ninh lương thực, cung cấp các khoản vay thuế thấp cho nông dân, cung cấp hướng dẫn canh tác giữa đại dịch để đảm bảo an ninh lương thực.
  • Bổ sung thêm tiền để hỗ trợ nhưng người dễ bị tổn thương bằng hình thức tiền mặt hơn là chỉ cung cấp thực phẩm.
  • Mở rộng trung tâm xét nghiệm COVID-19 đến các tiểu bang và vùng miền bằng cách cung cấp nguồn nhân lực và cơ sở vật chất cần để việc xét nghiệm được tăng lên, tiểu bang và miền có thể phản ứng lại nhanh hơn.
  • Dành một sự quan tâm đặc biệt đối với khu vực xung đột và tìm thỏa thuận với các bên xung đột liên quan đến dịch bệnh COVID-19
  • Đảm bảo tất cả các công dân nhiễm COVID-19 nhận được sự chăm sóc y tế, xét nghiệm khi cần.
  • Tăng cường năng lực xét nghiệm để xét nghiệm diện rộng tất cả các ca nghi nhiễm đến bệnh viện và mở trọng hoạt động tìm kiếm.
  • Cung cấp đầy đủ thiết bị và cơ sở vật chất cho các bệnh viện chỉ định đối với COVID-19
  • Xử lý khủng hoảng lao động, đảm bảo tất cả công nhân được cung cấp đủ thực phẩm trong thời kỳ phong tỏa
  • Ở các bang và vùng miền, nên tách các trung tâm điều trị COVID-19 riêng ra nhằm giảm tiếp xúc với bệnh nhân đang có các rủi ro đối với các bệnh khác.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.