Năm bước để loại bỏ COVID-19

Đây sẽ là lần đầu tiên và có lẽ là duy nhất, khi chúng tôi phá vỡ cái mà tôi gọi là “tiếng nói của OSINT HK” và cho phép mình lên tiếng với vai trò cá nhân. Điều đầu tiên tôi viết cho nền tảng này là giải thích “Báo cáo Imperial có ý nghĩa gì đối với Châu Á?”. Hiện tại báo cáo Imperial của Ferguson đã được chứng minh là có ít nhất hai điểm sai chính nhưng vẫn đúng về việc các quốc gia không có chiến lược hành động xóa sổ COVID-19.

 Giả thiết sai thứ nhất là virus này không thể kiểm soát được. Hồng Kông, Đài Loan, Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ma Cao, Úc, New Zealand đã chứng minh điều này sai (và Singapore có thể sẽ sớm gia nhập nhóm này). Giả thiết sai thứ hai là toàn bộ quan điểm của #BendTheCurve – vì những lý do phức tạp, chúng tôi vẫn chưa hoàn toàn hiểu: khả năng quá tải bệnh viện đã được chứng minh là ít khi xảy ra ngay cả ở những nơi có tỷ lệ nhiễm bệnh cao.

Một điểm chính xác của mô hình là việc không có một chiến lược xóa sổ đồng nghĩa với việc thua trong trận đánh chống lại virus này trong nhiều năm. Sự lựa chọn “không làm gì cả” hoặc chiến lược dập dịch khác nhau bằng cách nới lõng và thắt chặt cho đến khi miễn dịch cộng đồng lên đến xấp xỉ 70%. Ngoại trừ những dấu hiệu đáng lo ngại mà khả năng miễn dịch tạo nên từ việc lây nhiễm hoặc vắc-xin, có thể chứng minh thời gian nhiễm đến khi tử vong là ngắn. Trong kịch bản ác mộng của việc tái lây nhiễm, chỉ có một chiến lược duy nhất mà bất cứ địa phương nào cũng nên thực hiện ở giai đoạn sớm là xóa sổ COVID-19 như chúng ta đã từng làm với SARS.

Bất cứ nước nào không tích cực cố gắng xóa sổ COVID-19 trong vòng hai đến ba tháng tới thì điều rõ ràng là chính họ đang đặt quốc gia mình vào thế thất bại trong việc chiến đấu với COVID-19 trong nhiều năm tới. Việc loại bỏ hoàn toàn có thể không được thực hiện ở mọi nơi vì thời gian để cố gắng làm điều gì đó đã sắp hết. Kiểm dịch tập trung đã thực hiện tại Trung Quốc, Việt Nam, Singapore và đã đưa R0 xuống 0.38 ở Vũ Hán thì bất cứ ở đâu cũng nên nỗ lực thử nghiệm. Hiện tại, hầu hết các nước đã thực hiện một sai lầm như Vũ Hán đã từng làm vào những ngày đầu tiên: cho thành viên trong gia đình về nhà và đợi kết quả xét nghiệm, điều này dẫn đến cả hộ gia đình bị lây nhiễm và nhiều người bị chết tại nhà hơn.

  • Để tôi quay lại một chút về trải nghiệm làm thế nào chúng ta có thể chiến đấu với đại dịch năm 1990 – chưa đầy một thập kỷ sau khi xét nghiệm PCR được phát minh? Trong kịch bản này chúng ta có thể xét nghiệm được COVID-19 trong điều kiện hạn chế. Dữ liệu thường đi sau so với thực tế, việc đi lại quốc tế nhiều hơn so với thời điểm quá khứ (lây lan toàn cầu nhanh chóng hơn), sức mạnh tính toán các mô hình dịch tễ cho các nhà dịch tễ học chạy mô hình SIER để cung cấp các chính sách tùy chọn. Chẩn đoán lâm sàng sẽ như thế nào nếu không thực hiện xét nghiệm hàng loạt? Những can thiệp nào sẽ được thực hiện khi không có được một bức tranh rõ ràng về những người bị nhiễm.

Từ những điểm trong trải nghiệm này tôi thấy rằng trên khắp thế giới không cần phải phụ thuộc vào công nghệ hoàn toàn trong việc lên kế hoạch thực hiện các chiến lược sức khỏe cộng đồng để xóa sổ virus này. Vẫn có nhiều người thông minh đã cố gắng thoát khỏi mớ hỗn độn này tại Philippines, Ấn Độ, Vương Quốc Anh, Hoa Kỳ và cả những nơi không lên kế hoạch cho bước tiếp theo cho đến khi năng lực xét nghiệm được mở rộng đến điểm X. Họ ngồi trong phong tỏa đợi cho công nghệ khắc phục điều này. Từ nơi mà tôi ở, nơi có năng lực xét nghiệm cao nhất thế giới, giống như với việc mọi người từ chối dùng bản đồ google Maps và bị buộc dùng loại bản đồ giấy lại như lần đầu tiên trong bộ nhớ gần đây của mình và thấy rằng sẽ bị lạc nếu không có nó trừ khi họ quên đi sự tồn tại bản đồ giấy.

Sự bùng phát dịch ở Trung Quốc đã hình thành trong khoảng hai tháng trước khi xét nghiệm PCR đầu tiên có sẵn. Trong tháng tiếp theo sau đó, các xét nghiệm đã bị ảnh hưởng bởi kết quả âm tính sai và Trung Quốc phải đối mặt với cùng các vấn đề hậu cần và cung ứng được thấy ở khắp mọi nơi. Các giải pháp công nghệ cao (có lẽ là công nghệ quá cao) đã xuất hiện vào cuối tháng 3 nhưng các bác sĩ và chuyên gia y tế công cộng chủ yếu mò mẫm cho đến giữa tháng hai. Họ đã xác nhận COVID-19 ở mức cao nhất có khả năng nhiễm bệnh > 100 nghìn người.

Trại tập trung ở Vũ Hán

Những gì họ đã làm thì nó cũng nên là kế hoạch xóa sổ cơ bản ở khắp mọi nơi. Các nhà dịch tễ học phương Tây nên bắt đầu tính toán những can thiệp này ở những nơi khác nhau để đưa ra những con số và bối cảnh phù hợp, dù khó như thế nào thì kế hoạch xóa sổ cũng nên thực hiện như sau:

  1. Đừng đợi cho đến khi xét nghiệm hàng loạt. Một thế giới lý tưởng, các nước sẽ phải chuẩn bị 20.000 xét nghiệm mỗi ngày trước khi virus xâm nhập vào bờ biển của họ như Hàn Quốc. Nhưng chúng ta không sống trong một thế giới lý tưởng. Một nơi tương tự nói rằng “chúng tôi không thể mở cửa lại nếu không có xét nghiệm hàng loạt” và hy vọng rằng việc theo dõi liên lạc qua điện thoại sẽ giúp họ thoát khỏi lỗ hổng này khi họ vẫn chưa biết phải làm gì với những ca nhiễm đã xác nhận mà không có dấu hiệu ốm và những người tiếp xúc gần.  Bác sĩ lâm sàng chỉ cần phải hỏi gì để chẩn đoán bệnh vào đại dịch sởi năm 1990 (áp dụng cho bối cảnh hiện tại ở nhiều nơi xét nghiệm vẫn còn là xa xỉ)
  2. Không phụ thuộc vào phong tỏa. Có tranh luận hợp lý về ý nghĩa của thuật ngữ này, nhưng ở đây nó có nghĩa là giữ > 90% công nhân ở nhà và để người lái xe được bảo vệ giao hàng lo việc mua hàng hóa thiết yếu và thuốc men. Ở khu vực đỏ không ai được ra ngoài trong vòng 3 tháng. Khi và nếu họ ra ngoài thì phải cảnh giác cao độ và bắt buộc đeo khẩu trang. Cùng với đó, phong tỏa cần đưa ra thời gian được phép mua hàng để phát triển hơn nữa chính sách xóa sổ cục bộ. Tuy nhiên không có bằng chứng nào cho thấy việc chỉ phong tỏa có thể khiến cho R0 về dưới 1.
  1. Kiểm dịch tập trung với bốn nhóm: Xác nhận nhiễm, không có kết quả xét nghiệm nhưng có triệu chứng, tiếp xúc gần, các ca xác nhận nhiễm với các triệu chứng hoặc không có triệu chứng. Mục tiêu không chỉ là đưa những người này ra khỏi cộng động mà còn đưa ra khỏi hộ gia đình để cắt đứt tất cả những chuỗi lây nhiễm. Nói chung nguy cơ càng thấp thì các tùy chọn càng thoải mái (ví dụ phòng khách sạn cho những người có tiếp xúc gần). Sẽ không gọi là trận đánh với virus này nếu không có cách ly tất cả những ca mang mầm bệnh và có khả năng lây nhiễm, cắt đứt mọi chuỗi truyền nhiễm phát hiện được. Vai trò của xét nghiệm ở đây là đưa tất cả những người cần đến đúng nơi, giải phóng những người kiểm tra âm tính càng nhanh càng tốt và chuyển các ca nhiễm được xác nhận đến các khu vực mà họ sẽ được giám sát tốt hơn
  2. Hạn chế đi lại. Nhìn vào bất kỳ bản đồ bùng phát dịch COVID-19 nào bạn sẽ thấy những làn sóng lây nhiễm từ các thành phố đến những nơi xung quanh hiện tại có vài ca nhiễm hoặc có thể quản lý được. Nói chung (a) những sóng bên ngoài cần phải ngăn chặn dẫn đến lây lan hơn nữa (b) những nơi có ít hoặc không có ca nhiễm nào cần phải được bảo vệ. Như Đài Loan và Việt Nam cho thấy, cách tốt nhất để ngăn chặn dịch bệnh là ở giai đoạn trứng nước với số lượng ít và giữ ở mức thấp đó. Giống như “Hạm đội đi với tốc độ của con tàu chậm nhất” toàn bộ chính thể sẽ gặp nguy từ chính quyền địa phương yếu nhất vì họ không thể, sẽ không hoặc không phát hiện được ổ dịch của họ. Những nỗ lực dập dịch thành công cần phải được bảo vệ. Nói chung hạn chế đi lại có tác dụng tốt nhất (hoặc chỉ có tác dụng) khi số lượng đường cơ sở nhỏ.
  1. Nghĩ toàn cầu, hành động cấp địa phương. Những gì thường được gắn nhãn lặp lại về số liệu lại chứa rất nhiều sự thật ở nhiều bối cảnh khác nhau. Tình hình có vẻ vô vọng cấp quốc gia ở nhiều nước vào thời điểm. Tập trung vào việc đưa khu vực bạn sống đang được kiểm soát và bảo vệ khỏi những con sóng lan ra khỏi vùng đỏ. Kiểm dịch tập trung có vẻ không thể khi bạn nghĩ về các con số ở cấp quốc gia, nhưng chúng có thể dễ quản lý hơn ở cấp địa phương (có bao nhiêu ký túc xá đại học, đấu trường và không gian sàn phòng tập thể dục cho thành phố và phòng khách sạn vắng người ?). Hạn chế đi lại trong nước sẽ ngăn các ca nhiễm khu vực đỏ lan qua nơi khác và các khu vực cách ly tự động cấp quận, thành phố và cấp tiểu bang cho những người mới đến, tiếp xúc gần, các trường hợp nghi ngờ và các trường hợp chưa được xác nhận.

Tôi không thể hứa điều này có tác dụng bởi nhiều nơi đã mất quá nhiều thời gian.  Những gì tôi đang yêu cầu – cầu xin – là để các nhà lập mô hình bắt đầu bao gồm các tình huống can thiệp như thế này trong các báo cáo của họ. Mỗi quốc gia, tỉnh và thành phố cần phải xem một tùy chọn để dập tắt đại dịch này trong hai đến ba tháng. Tiến trình có thể không đồng đều trên toàn cầu hoặc toàn quốc, nhưng đó là lý do tại sao hạn chế đi lại và kiểm dịch trong nước để bảo vệ sự thành công  mà rất khó khăn bạn đã ngăn chặn được.

Nỗi sợ hãi của tôi là những nỗ lực diệt trừ thành công ở những nơi như Hồng Kông, Đài Loan, Úc, Việt Nam và những nơi khác sẽ chẳng là gì nếu thế giới không thể xoay trục để xóa sổ virus. Chúng tôi hiện tại được bảo vệ với việc phong tỏa ảo đi lại quốc tế.  Điều này có thể được duy trì trong hơn một năm? Và điều gì xảy ra với phần còn lại của các nền kinh tế của chúng ta nếu Châu Âu, Anh và Mỹ bị mắc kẹt trong chu kỳ phong tỏa liên tục khoảng 90 ngày một lần trong 18-24 tháng tới? Tất cả chúng ta đều đi xuống nếu nền kinh tế toàn cầu sụp đổ. Tất cả chúng ta đều thua nếu COVID-19 là thứ mà mọi người phải học cách để sống với nó.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.